Vårmarihandslekta (Orchis) er ei slekt i orkidéfamilien (marihandfamilien) Orchidaceae.
Systematikk Opphavleg var vårmarihandslekta ei slekt med meir enn 1000 artar på verdsbasis, og med mange artar i Noreg. Etter kvart er mange grupper skilde ut som eigne slekter. Artane med forgreina rotknoll vart først skilde ut til marihandslekta Dactylorchis, seinare Dactylorhiza. Seinare er både narrmarihandslekta (Anacamptis, ein art i Noreg) og krutbrennarslekta (Neotinea, ingen artar i Noreg) skilde ut. På verdsbasis er det no berre eit tjuetalls arter att i slekta, og berre ein art, vårmarihand, er representert i Noreg. Nokre til er å finne elles i Norden.
Etymologi Namnet Orchis kjem frå det greske ordet órkhis (όρχις), som tyder testikkel.
Artar i Noreg Artsdatabanken opererer med ein art i Noreg:
vårmarihand (O. mascula)
Arten er på Norsk raudliste for artar (2021) rekna som livskraftig (LC).
I tillegg finst desse artane elles i Norden:
johannesnøklar (O. militaris), i Sverige (LC), Danmark («sjælden») og Finland (EN) purpurnøklar (O. purpurea), i Danmark (NT) alpenøklar (O. spitzelii), i Sverige (EN)
I Nord-Europa finst dessutan:
O. anthropophora, i England (VU),, i Nederland (CR), i Belgia/Flandern (NT), i Belgia/Vallonia (VU), i Luxembourg (EN), i Tyskland (VU) O. pallens, i Tyskland (VU), i Polen (VU) O. simia, i England (VU),, i Nederland (NT), i Belgia/Flandern (CR), i Belgia/Vallonia (EN), i Luxembourg (RE), i Tyskland (EN)
Referansar
Bakgrunnsstoff
Kategori:Slekter i orkidéfamilien