miniatyr|Cispersonar er ei nemning for menneske av biologisk og sosialt, medfødd hun- eller hankjønn.
Cisperson er ei nemning for menneske som opplever samsvar mellom kjønnsidentitet og fødselsskjønn. Ordet har motsett betydning av nemninga transperson, og blir hovudsakleg brukt for å skilja mellom transpersonar og ikkje-transpersonar, og dessutan gjera det tydeleg at alle har ein kjønnsidentitet. Det blir anslåtte at omtrent 97,3 til 99,9 % av befolkninga i verda er cispersonar.
Det kan skiljast mellom cismenn og ciskvinner. Ein cismann er ein mann som vart registrert som gut ved fødsel, og har det mannlege kjønnet som kjønnsidentiteten sin. Tilsvarande er ei ciskvinne ei kvinne som vart registrert som jente ved fødsel, og som har det kvinnelege kjønnet som kjønnsidentiteten sin.
Cispersonar kan til liks med transpersonar vera av alle seksuelle orienteringar; heterofili, homofili, lesbisk og bifili. Samanlikna mned transpersonar har cispersonar færre sjølvmordsforsøk, opplever sjeldnare truslar direkte med vald og rapporterer generelt betre helse og livskvalitet.
Historie og etymologi Nemninga cisgender (norsk «ciskjønnet») vart først teken i bruk i 1994 av Dana Defosse, ein dåverande doktorgradsstudent, som ønskte ein nøytral måte å referera til ikkje-transpersonar, som samtidig unngjekk å marginalisera transpersonar eller antyda at transpersonar var «dei andre». Nemninga er meint å brukast i samanhengar der det er relevant.
Nemninga «cisperson» inneheld, forutan «person», det latinske prefikset «cis-» som betyr «på den same sida» eller «dennesidig». Cis- er eit antonym for det latinske trans- som betyr «på den andre sida». Ordparet «cis» og «trans» er frå gammalt av brukt i fleire andre samanhengar, under dette dei geografiske omgrepa Cisleithania («på denne sida av Leitha») og Transleithania («på den andre sida av Leitha»), og cis-trans-isomeri innan kjemi.
Sosiologen Baker A. Rogers skriv at motstand mot nemninga cis (eller cisperson) er eit vanleg narrativ i transfiendtleg diskurs.
Kjelder
Denne artikkelen bygger på «Cisperson» frå , den 9. februar 2025.
Bakgrunnsstoff
Kategori:Kjønn