Saintes er ein by og kommune vest i Frankrike, i departementet Charente-Maritime i regionen Nouvelle-Aquitaine. Byen ligg på begge sider av Charente og er underprefektur og administrasjonssenter for arrondissementet Saintes. Kommunen hadde 25 363 innbyggjarar i 2023.«Comparateur de territoires – Commune de Saintes (17415)», INSEE, publisert 27. august 2026, vitja 31. august 2026.
Saintes er den historiske hovudbyen i landskapet Saintonge. I romartida heitte byen Mediolanum Santonum og var eit viktig politisk, økonomisk og religiøst sentrum i det romerske Aquitania. Seinare vart Saintes hovudstad i den historiske provinsen Saintonge og, etter den franske revolusjonen, det første prefekturet i departementet Charente-Inférieure, som seinare fekk namnet Charente-Maritime.
Byen er særleg kjend for den omfattande romerske og romanske kulturarven sin. Mellom dei viktigaste monumenta er det gallo-romerske amfiteateret, Germanicusbogen, basilikaen Saint-Eutrope, Saint-Pierre-katedralen og kvinneklosteret Abbaye aux Dames. Sidan 1989 har Saintes hatt den franske kulturarvstatusen Ville d'Art et d'Histoire.«Découvrir le patrimoine», Ville de Saintes, vitja 31. august 2026.
Geografi
Saintes ligg sentralt i Charente-Maritime, om lag midt mellom La Rochelle og Bordeaux, og mellom atlanterhavskysten i vest og Cognac i aust. Den eldste byen voks fram på den venstre breidda av Charente, medan busetnaden i dag strekkjer seg over begge sider av elva.
Kommunen dekkjer 45,55 km². Terrenget varierer frå den lågtliggjande elvesletta langs Charente til kalksteinsplatå omkring byen. Det lågaste punktet ligg to meter over havet og det høgaste 81 meter over havet.
mini|venstre|Charente ved Saintes, med byen i bakgrunnen.
Charente har hatt avgjerande innverknad på utviklinga av Saintes som handels- og samferdslesenter. Samstundes har dei låge elvebreiddene gjort delar av byen utsette for flaum gjennom historia.
Geologi
Saintes har gjeve namn til den geologiske alderen santon i den øvre delen av krittida. Namnet vart innført av den franske geologen Henri Coquand i 1857 på grunnlag av kalksteinslaga i området kring Saintes. Santon omfattar om lag tidsrommet frå 86 til 84 millionar år sidan.«Coupe du Santonien à Saintes», Plateforme régionale de la géodiversité de Nouvelle-Aquitaine, vitja 31. august 2026.
Namnet viser i siste instans til den galliske stammen santonane, som òg har gjeve namn til Saintes og Saintonge.
Historie
Antikken
Området kring Saintes var før den romerske erobringa busett av den galliske stammen santonane. Etter at området kom under romersk kontroll, utvikla byen Mediolanum Santonum seg frå slutten av det 1. hundreåret f.Kr. til eit av dei viktigaste bysentera i det sørvestlege Gallia.
Byen låg strategisk til ved Charente og ved eit nett av romerske vegar. Han hadde akveduktar, bad, tempel, eit stort amfiteater og ei monumental bru over elva.
mini|Germanicusbogen ved Charente.
Germanicusbogen vart reist kring år 18–19 e.Kr. ved innkøyringa til den romerske brua over Charente. Bogen var vigd til keisar Tiberius, Drusus og Germanicus. Han stod opphavleg ved enden av den romerske hovudvegen inn i byen.
Då den gamle brua skulle rivast på 1800-talet, vart monumentet redda, ikkje minst etter innsats frå forfattaren og kulturminneinspektøren Prosper Mérimée. I 1843 vart bogen flytta til den noverande plasseringa ved elva.
mini|venstre|Det gallo-romerske amfiteateret.
Det gallo-romerske amfiteateret vart bygd omkring år 40–50, under keisar Claudius. Det kunne truleg romme kring 15 000 tilskodarar og er i dag eit av dei best bevarte romerske amfiteatera i den vestlege delen av det tidlegare Gallia.
Amfiteateret vart freda som historisk monument alt i 1840. I det 21. hundreåret har omfattande restaureringsarbeid vore nødvendig på grunn av vassinntrenging og erosjon. Prosjektet vart i 2026 peikt ut som eit viktig regionalt kulturminneprosjekt i Nouvelle-Aquitaine.«Les Arènes de Saintes : un grand projet de restauration», Ville de Saintes, 10. mars 2026, vitja 31. august 2026.
I 2008 vart det dessutan oppdaga to gallo-romerske skipsvrak i Charente ved Courbiac i Saintes. Fartøya er daterte til 300-talet og ligg om lag 7,5 meter under vassoverflata. Funna er viktige kjelder til kunnskap om elvetransport og handel i seinantikken, men tilstanden deira har ført til planar om berging og konservering.«Sauvegarde des épaves de Courbiac», Ville de Saintes, vitja 31. august 2026.
Kristendommen fekk tidleg fotfeste i området. Eutropius av Saintes, som tradisjonen reknar som den første biskopen i byen, vart seinare den viktigaste lokale helgenen.
Mellomalderen
Etter samanbrotet av Vestromarriket kom Saintonge fyrst under vestgotisk og seinare under frankisk kontroll. Saintes heldt fram som eit regionalt kyrkjeleg og administrativt sentrum.
I 1047 vart Abbaye aux Dames grunnlagt på den høgre breidda av Charente. Klosteret vart eit av dei viktigaste kvinneklostera i det sørvestlege Frankrike, med abbedisser som ofte kom frå framståande adelege familiar.
mini|Abbaye aux Dames, grunnlagt i 1047.
Saintes låg langs ei av dei viktigaste franske pilegrimsrutene mot Santiago de Compostela. Basilikaen Saint-Eutrope vart eit sentralt stopp for pilegrimar på veg sørover.
mini|venstre|Basilikaen Saint-Eutrope.
Basilikaen Saint-Eutrope inngår i verdsarvstaden «Routes of Santiago de Compostela in France», som vart teken opp på UNESCO si verdsarvliste i 1998.«Routes of Santiago de Compostela in France», UNESCO World Heritage Centre, vitja 31. august 2026.
På 1100- og 1200-talet låg Saintonge i grenselandet mellom maktområda til dei franske og engelske kongane. I 1242 vart området åstad for ein større konflikt mellom kong Ludvig IX av Frankrike og ei styrke under Henrik III av England og Hugo X av Lusignan.
Etter slaget ved Taillebourg vart den engelske og poitevinske hæren driven tilbake mot Saintes. Dei kongelege franske styrkane vann også her, og konflikten enda med ei klar styrking av den franske kongemakta i regionen.
Under Hundreårskrigen skifta Saintonge fleire gonger mellom fransk og engelsk kontroll før området til slutt vart varig innlemma i den franske krona.
1500- og 1600-talet
På 1500-talet fekk reformasjonen sterk oppslutning i Saintonge. Saintes hadde ei betydeleg protestantisk befolkning og vart hardt råka av hugenottkrigane mellom katolikkar og protestantar.
Fleire religiøse bygg vart skadde under kampane. Saintes vart teken og gjenerobra fleire gonger, og den politiske og religiøse uroa sette eit tydeleg preg på byen gjennom store delar av hundreåret.
Keramikaren og naturforskaren Bernard Palissy budde og arbeidde i Saintes i fleire år på 1500-talet. Han fekk seinare stor tyding for fransk keramikkunst.
1700-talet og revolusjonen
På 1700-talet vart bylandskapet modernisert. Nye herskapshus og offentlege bygg kom til, og dei gamle festningsverka vart gradvis mindre viktige.
I 1730 byrja bygginga av Hôtel du Marquis de Monconseil. Seinare vart nye boulevardar og hovudgater lagde ut, mellom anna dei seinare Cours National og Cours Reverseaux.
Etter den franske revolusjonen vart Saintes i 1790 hovudstad og prefektur i det nyoppretta departementet Charente-Inférieure.
I 1810 flytta Napoléon I prefekturet til La Rochelle. Saintes mista dermed statusen som departementshovudstad, men heldt fram som underprefektur og som eit viktig sentrum for rettsvesen og offentleg administrasjon.
1800-talet
1800-talet førte til store endringar i byen. I 1843 vart Germanicusbogen flytta for å reddast frå rivinga av den gamle brua. Tre år seinare, i 1846, vart det statlege stutteriet Haras national de Saintes oppretta.
Den viktigaste endringa kom likevel med jernbanen.
Den fyrste jernbanesambandet til Saintes, frå Rochefort, opna i april 1867. Byen vart snart eit viktig jernbaneknutepunkt med liner mot mellom anna Angoulême, Bordeaux, Royan og La Rochelle. Store verkstader og andre jernbanefunksjonar vart etablerte på den høgre elvebreidda.«Saintes, centre ferroviaire», Norois, 1963, via Persée, vitja 31. august 2026.
Utviklinga av stasjonen førte også til sterk vekst i den austlege delen av byen. Avenue Gambetta vart ei viktig ferdselsåre mellom stasjonen og sentrum ved Charente.
Kultur og severdigheiter
Saintes har ein uvanleg rik arkitektonisk arv for ein by av denne storleiken. Det verna historiske byområdet omfattar meir enn 40 hektar, og sidan 1989 har byen hatt status som Ville d'Art et d'Histoire.
Romerske kulturminne
Dei viktigaste romerske minna er:
Germanicusbogen, reist kring år 18–19 e.Kr. Det gallo-romerske amfiteateret, reist omkring år 40–50. Thermes de Saint-Saloine, ruinane etter eit romersk badeanlegg. restar av det romerske veg- og akveduktsystemet. dei to gallo-romerske skipsvraka ved Courbiac.
Kyrkjer og kloster
Abbaye aux Dames er eit av dei fremste døma på romansk arkitektur i Saintonge. Klosterkyrkja Sainte-Marie har ein rikt utsmykka vestfasade og eit karakteristisk klokketårn. Klosteret vart oppløyst under revolusjonen og hadde deretter fleire verdslege funksjonar. I dag er det eit viktig kultur- og musikksenter.
Basilikaen Saint-Eutrope vart oppført frå 1000-talet og vart eit av dei store pilegrimsmåla langs vegen mot Santiago de Compostela. Den store romanske krypta inneheld grava som tradisjonen knyter til den heilage Eutropius.
mini|Saint-Pierre-katedralen.
Saint-Pierre-katedralen dominerer den gamle bykjernen. Bygningen er resultatet av fleire byggefasar, særleg frå seinmellomalderen. Det massive klokketårnet vart aldri fullført slik det opphavleg var planlagt, noko som har gjeve katedralen den særmerkte silhuetten han har i dag.
Kunst
Saintes og Saintonge fekk også ein plass i fransk kunsthistorie på 1800-talet.
Gustave Courbet oppheldt seg i området i 1862 og 1863 og måla ei lang rekkje landskap i Saintonge. I 1862 arbeidde også Jean-Baptiste Camille Corot i Saintes, og dei to kunstnarane måla mellom anna kvar sin versjon av den same utsikta over byen.
Courbet stilte ut arbeid i rådhuset i Saintes i 1863.Roger Bonniot, Gustave Courbet en Saintonge, omtale via Persée, vitja 31. august 2026.
Musikk
Abbaye aux Dames er i dag eit internasjonalt kjent musikksenter.
Festival de Saintes vart grunnlagt i 1972 og vart særleg kjend for framføringar av tidlegmusikk, barokkmusikk og klassisk musikk med historisk oppføringspraksis. Festivalen vert arrangert kvar sommar, med Abbaye aux Dames som hovudarena.«Festival de Saintes à l'Abbaye aux Dames», Saintes Tourisme, vitja 31. august 2026.
Samferdsle
Saintes har gjennom historia vore eit naturleg samferdsleknutepunkt mellom atlanterhavskysten og innlandet.
Motorvegen A10 mellom Paris og Bordeaux går nær byen og knyter Saintes til det nasjonale motorvegnettet.
Jernbanestasjonen i Saintes vart opna i 1867 og utvikla seg til eit viktig regionalt knutepunkt. Jernbaneverkstadene vart i lange periodar mellom dei største arbeidsplassane i byen.«Saintes, centre ferroviaire», Norois, 1963.
I dag går regionale tog mellom Saintes og mellom anna Bordeaux, La Rochelle, Royan og Angoulême.
Folketalsutvikling
Folketalet i Saintes har vore forholdsvis stabilt sidan siste tredjedelen av 1900-talet.
Ifølgje INSEE hadde kommunen 26 507 innbyggjarar i 1968. Folketalet nådde 26 891 i 1975, var 25 595 i 1999 og 26 401 i 2007. I 2023 hadde kommunen 25 363 innbyggjarar.«Populations de référence 2023 – Commune de Saintes (17415)», INSEE, publisert 29. desember 2025, vitja 31. august 2026.
År Innbyggjarar 1968 26 507 1975 26 891 1982 25 471 1990 25 874 1999 25 595 2007 26 401 2012 25 645 2017 25 470 2023 25 363
Administrasjon
Saintes er administrasjonssenter for arrondissementet Saintes og er ein del av det interkommunale samarbeidet Saintes - Grandes Rives - L'Agglo. Agglomerasjonen hadde 60 740 innbyggjarar i 2023.«Comparateur de territoires», INSEE, publisert 27. august 2026, vitja 31. august 2026.