E-nummer eller E-merking er eit sams europeisk merkesystem for dei tilsetjingsstoffa (E-stoffa) som er lovlege å nytta i matvarer for å auke haldbarheita, erstatte sukker eller gje bestemte farger, smak eller konsistens. Bokstaven E står for at stoffa er EU-godkjente. Det finst omtrent 340 godkjente e-stoff.
I Noreg er Mattilsynet ansvarleg for godkjenning av tilsettingsstoff der alle stoff som blir nytta i næringsmiddel må vere godkjente. Alle godkjente tilsettingsstoff finst i «Tilsetningsstofforskriften» også kalla «positivlista». Lista kan du lese på Mattilsynet sine hjemmesider.
Her følgjer eit oversyn over nokre av dei vanlegaste E-nummera:
E100–E180 Fargestoff Gule fargestoff E100 Kurkumin (gurkemeiefarge) E101 Riboflavin, Riboflavin-5'-fosfat E102 Tartrazin E104 Kinolingult E110 Paraoransje
Raude fargestoff E120 Karmin (Karminsyrer) E122 Azorubin (Carmoisin) E123 Amarant E124 Nykoctin E127 Erytrosin E128 Rød 2G E129 Alluraraud AC
Blå fargestoff E131 Patentblå V E132 Indigokarmin (Indigotin) E133 Briljantblå FCF
Grøne fargestoff E140 Klorofyll, Klorofylliner E141 Klorofyllin-koparkompleks, natrium og kaliumsalt E142 Grøn S
Brune og svarte fargestoff E150a Karamell E150b Karamell (kaustisk sulfittprosess) E150c Karamell (ammoniakkprosess) E150d Karamell (ammoniakk-sulfittprosess) E151 Briljantsvart BN E153 Vegetabilsk karbon E154 Brun FK E155 Brun HT
Planteekstrakt E160a Betakaroten, Karotenar E160b Paprikaekstrakt E160c Annattoekstrakter E160d Lykopen E160e Beta-apo-8’-karotenal (C 30) E160f Beta-apo-8’-karotensyre-etylester (C 30) E161b Lutein E161g Kantaxantin E162 Raudbetfarge E163 Antocyaner
Andre fargestoff E170 Kalsiumkarbonat E171 Titandioksid E172 Jernoksid og -hydroksid E173 Aluminium E174 Sølv E175 Gull E180 Litolrubin BK (Rubinpigment BK)
E200–E297 Konserveringsmidler (blir nytta så mat kan halde seg lenger) E200 Sorbinsyre E202 Kaliumsorbat E203 Kalsiumsorbat E210 Benzosyre E211 Natriumbenzoat (Atamon) E220 Svoveldioksid E250 Natriumnitritt E252 Kaliumnitrat E270 Mjølkesyre E296 Eplesyre
E300–E385 Antioksidantar E300 Askorbinsyre (C-vitamin) E330 Sitronsyre E334 Vinsyre E338 Fosforsyre E339–E341 Fosfat E363 Ravsyre
E400–E495 Emulgatorar, stabilisatorar og tjukkningsmiddel (gjev maten konsistens)
E401 Natriumalginat E406 Agar-agar E407 Carageenan E410 Johannesbrødkjernemjøl E422 Glycerol (glycerin) E425 Konjakk E440 Pektin E441 Gelatin E444 Stabilsatorar E450–E452 ulike typar fosfat E464 Hydroxypropylmethylcellulose (hypromellose)
E500–E530 Syrer, baser og salt E500 Natriumbikarbonat, Natron E501 Kaliumkarbonat, Pottaske E503 Hjortetakksalt E507 Saltsyre E509 Kalsiumklorid E510 Ammoniumklorid E513 Svovelsyre
E535–E585 Antiklumpningsmidler E552 Kaliumsilikat
E620–E900 Aromaforsterkarar E620 Glutaminsyre E621 Natriumglutamat E622 Kaliumglutamat E623 Kalsiumglutamat E624 Monoammoniumglutaminat E625 Magnesiumdiglutaminat E626 Guanylsyre E627 Dinatriumguanylat E628 Dikaliumguanylat E629 Kalsiumguanylat E630 Inosinsyre E631 Dinatriuminosinat E632 Dikaliuminosinat E633 Kalsiuminosinat E634 Kalsium-5'-ribobonucleotider E635 Dinatrium-5'-ribonucleotider E640 Glycin, Natriumglycinat E650 Sinkacetat
E901–E927 Overflatebehandlingsmiddel E901 Bivoks E902 Kandelillavoks E903 Karnaubavoks E904 Skjellakk E905 Mikrokrystallinsk voks E906 Ikkje tillatt i Noreg eller EU E907 Krystallinsk voks, Ikkje tillatt i Noreg eller EU E912 Montansyreestere E913 Lanolin, Ikkje tillatt i Noreg eller EU E914 Oksidert polyetylenvoks E915 Clorophane ester, Ikkje tillate i Noreg eller EU
E938–E949 Emballasjegassar og drivgassar E938 Argon E939 Helium E941 Nitrogen E942 Dinitrogenoksid, (lystgass) E943a Butan E943b Isobutan E944 Propan E948 Oksygen E949 Hydrogen
E950–E967 Søtingsstoff E950 Acesulfam-kalium E951 Aspartam E952 Cyclamat E953 Isomalt E954 Saccharin E955 Sukralose E957 Thaumatin E965 Maltitol E966 Lactitol E967 Xylitol
E999–E1520 Diverse stoff utanfor dei alminnelege kategoriane E999 Quillaja-ekstrakt E1200 Polydextrose E1201 Polyvinylpyrrolidon E1450 Modifisert Stivelse E1510 Etanol
Kjelder
Litteratur Soot-Ryen, Tron: E-nummerguiden, Oslo 1995. ISBN 82-7384-488-9
Bakgrunnsstoff Statens næringsmiddeltilsyn sin nøkkel over alle lovlege tilsetjingsstoff i Noreg Mattilsynet si liste over E-nummer. (pdf-format]
Kategori:Kjemisk nummerering