Bahrain

Bahrain, offisielt Kongedømet Bahrain, er ein liten øystat nær vestkysten av Persiabukta. Det er ei øygruppe med øya Bahrain, som er den største landmassen med ei lengd på 55 km og ei breidd på 18 km. Saudi-Arabia ligg i vest og er knytt til Bahrain via King Fahd Causeway, medan Iran ligg 200 km mot nord på andre sida av Persiabukta. Halvøya Qatar ligg i søraust, tvers over Bahrainbukta. Folketalet etter folketeljinga i 2010 var 1 234 571, medrekna 666 172 utlendingar.

Dilmun-sivilisasjonen heldt til i Bahrain i oldtida.Saudi Aramco World : Oman: The Lost Land Bahrain var eit av dei fyrste områda som konverterte til islam i år 628. Etter ein periode under arabisk styre, vart Bahrain okkupert av portugisarane i 1521, før dei vart drivne bort i 1602 av sjah Abbas I av det persiske Safavidedynastiet. I 1783 tok Bani Utbah-klanen Bahrain frå Nasr Al-Madhkur og har sidan vorte styrt av kongefamilien Al Khalifa, med Ahmed al Fateh som den fyrste hakimen i Bahrain. Seint på 1800-talet, etter fleire avtaler med britane, vart Bahrain eit proktektorat under Storbritannia. I 1971 vart Bahrain erklært sjølvstendig. Bahrain var opphavleg eit emirat, men vart i 2002 erklært eit kongedøme. Sidan tidleg i 2011 har landet opplevd stadige demonstrasjonar og uro inspirert av den arabiske våren, særleg blant den større sjia-folkesetnaden.

Bahrain har den fyrste post-oljebaserte økonomien i Persiabukta. Sidan slutten av 1900-talet har Bahrain investert i bankvesen og turisme. Hovudstaden i landet, Manama, har fleire finansorganisasjonar. Bahrain har ei høg rangering på Human Development Index (47. i verda i 2016), og er rekna som ein høg-inntektsøkonomi av Verdsbanken.

Namnesoge mini|Eit kart frå 1745 av Bellin av den historiske regionen Bahrain På arabisk er Bahrayn dobbelforma av bahr («sjø»), slik at al-Bahrayn tyder «dei to sjøane», sjølv om ein ikkje er sikker på kva to sjøar namnet opphavleg viste til. Namnet dukkar opp fem gonger i Koranen, men referer ikkje til den moderne øya, som av arabarane opphavleg vart kalla Awal, men i staden til heile Aust-Arabia (hovudsakleg al-Katif og al-Hasa).

I dag vert dei «to sjøane» til Bahrain hovudsakleg rekna som den austlege og vestlege sida av øya, nord- og sørsida av øya, eller salt- og ferskvatnet som finst over og under bakken.Faroughy, Abbas. The Bahrein Islands (750–1951): A Contribution to the Study of Power Politics in Persiabukta. Verry, Fisher & Co. (New York), 1951. I tillegg til brunnar, er det område av sjøen nord for Bahrain der ferskvatn piplar opp i midten av saltvatnet, noko som har vore kjent sidan antikken. Ein alternativ teori er at opphavet til namnet Bahrain syner til regionen al-Ahsa, som indikerer at dei to sjøane var havet og ein fredeleg innsjø på det arabiske fastlandet.

Fram til seint i mellomalderen vart «Bahrain» nytta om regionen Aust-Arabia som omfatta Sør-Irak, Kuwait, Al-Hasa, Qatif og Bahrain. Regionen strekte seg frå Basra i Irak til Hormuzsundet i Oman. Kva tid «Bahrain» byrja berre å verte nytta om Awal-øygruppa er ukjent. Heile kyststripa av Aust-Arabia vart kalla «Bahrain» i tusen år.

Historie

Tidlegaste kjende historie mini|Kart som syner plasseringa til gamle gravhaugar. Det er estimert i alt 350 000 gravhaugar. mini|Persia i sassanide-tida på sitt største under regjeringstida til Khosrau II (590–628). Dilmun-sivilisasjonen heldt til i Bahrain, og var eit viktig handelssenter i bronsealderen som knytte Mesopotamia til Indusdalen. Bahrain vart seinare styrt av assyrarar og babylonarar.

Frå 500- til 200-talet fvt. vart Bahrain underlagd Persia av Akamenide-dynastiet. Kring 250 fvt. fekk Partia kontroll over Persiabukta og strekte makta si så langt som til Oman. Partarane oppretta garnisonar langs sørkysten av Persiabukta for å kontrollere handelsrutene.

I antikken vart Bahrain kalla Tylos av dei gamle grekarane. Det vart kjent som senteret for perlehandel då den greske admiralen Nearkhos, som tente under Aleksander den store, oppdaga Bahrain. Ein trur at Nearkhos var den fyrste av kommandantane til Aleksander som vitja øya, og han fann eit fraudig land som ein del av eit breitt handelsnettverk. Han skreiv: «På øya Tylos, i Persiabukta, er det store plantasjar med bomullstre, og frå desse vert det produsert klede kalla sindones, som varierer i kvalitet frå dyre til mindre dyre. Desse vert ikkje berre nytta i India, men over heile Arabia.»Arnold Hermann Ludwig Heeren, Historical Researches Into the Politics, Intercourse, and Trade of the Principal Nations of Antiquity, Henry Bohn, 1854 p38 Den greske historikaren Theofrastos skreiv at mykje av Bahrain var dekt av desse bomullstrea og at Bahrain var kjend for å eksportere stokkar med inngraverte emblem som var vanleg å gå med i Babylon.Arnold Heeren, ibid, p441

Aleksander hadde planar om å flytte greske kolonistar til Bahrain, og sjølv om det ikkje er klårt om dette skjedde i så stor grad som han hadde sett føre seg, var Bahrain i stor grad ein del av den greske verda. Språket til dei øvre klassane var gresk (sjølv om arameisk vart nytta i daglegtale), medan Zevs vart dyrka i form av den arabiske solguden Shams.Phillip Ward, Bahrain: A Travel Guide, Oleander Press p68 Bahrain var til og med vertskap for greske idrettskonkurransar.W. B. Fisher et al. The Cambridge History of Iran, Cambridge University Press 1968 p40

Den greske historikaren Strabon trudde at fønikarane opphavleg kom frå Bahrain. Herodot hadde same oppfatning. Denne teorien vart godteken av den tyske historikaren Arnold Heeren på 1800-talet, som sa at: «I dei greske geografiverka kan ein til dømes lese om to øyar, kalla Tyrus eller Tylos, og Arad i Bahrain, som hevda å vere heimlandet til fønikarane, og har spor etter fønikiske tempel.»Arnold Heeren, p441 Folket i Tyr har lenge hevda å stamme frå Persiabukta, og ein har merka seg likskapen mellom orda «Tylos» og «Tyr». Ein har derimot ikkje funne spor etter busetnader i Bahrain på den tida då ei slik folkevandring visstnok skal ha funne stad.

Ein trur at namnet Tylos er ei hellenisering av det semittiske namnet Tilmun (frå Dilmun).Jean Francois Salles in Traces of Paradise: The Archaeology of Bahrain, 2500BC-300AD in Michael Rice, Harriet Crawford Ed, IB Tauris, 2002 p132 Omgrepet Tylos vart ofte nytta om øyane fram til Klaudios Ptolemaios sitt Geografia då innbyggjarane vart kalla «thilouanoi».Jean Francois Salles p132 Somme stadnamn i Bahrain går attende til Tylos-tida, til dømes forstaden Arad i Muharraq, som ein trur kjem frå «Arados», det gamle greske namnet på Muharraq.

Før-islamsk tid På 200-talet evt. marsjerte Ardashir I, den fyrste herskaren i Sassanide-dynastiet, mot Oman og Bahrain, der han slo Sanatruq, herskaren i Bahrain. På den tida vart Bahrain kalla Mishmahig.Yoma 77a and Rosh Hashbanah, 23a

Det vart dyrka ein hai-guddom på Bahrain kalla Awal. Tilbedarane bygde ein stor statue til Awal i Muharraq, men denne har sidan gått tapt. I mange hundreår etter Tylos, vart Bahrian kalla Awal. På 400-talet vart Bahrain eit senter for nestoriansk kristendom, med landsbyen SamahijFrom Persian sa-mahij (سه ماهی) meaning Three Fish. som sete for biskopane. I 410 vart, ifylgje kyrkjebøkene til den austsyriske kyrkja, ein biskop kalla Batai lyst i bann frå kyrkja i Bahrain. Som ei sekt vart nesstorianarane ofte jaga som heidningar av Austromarriket, men Bahrain var for langt borte til at aust-romarane nådde dei, så dei var etter måten trygge. Namnet på fleire av landsbyane kring Muharraq syner spor av den kristne historia i Bahrain, og Al Dair tyder til dømes «klosteret».

Den førislamske folkesetnaden i Bahrain var arabiske kristne (hovudsakleg Abd al-Qays), persarar (parsistar), jødar og arameisk-talande bønder. Ifylgje Robert Bertram Serjeant, kan baharna vere arabiserte «etterkomarar av konvertittar frå dei opphavlege kristne (arameiske), jødiske og persiske innbyggjarane busette på øya og dyrka kystprovinsane i Aust-Arabia i tida under den muslimske invasjonen». Dei fastbuande i det førislamske Bahrain var arameisk-talande og til ein viss grad persisk-talande, medan gammalsyrisk verka som liturgisk språk.

Muhammed-tida mini|Faksimile av eit brev sendt av Muhammed til Munzir ibn-Sawa al-Tamimi, guvernøren i Bahrain i 628 evt.

Den fyrste samhandlinga til Muhammed med folket i Bahrain var Al Kudr-invasjonen. Muhammed gav ordre om eit overraskingsåtak mot Banu Salim-stamma fordi dei visstnok planla eit åtak mot Medina. Han hadde fått meldingar om at somme stammer samla saman ein hær for å marsjere frå Bahrain. Men stammemennene trekte seg attende då dei fekk vite at Muhammed leia ein armé for å møte dei.Yahiya Emerick, Critical Lives: Muhammad, s. 185, Penguin, 2002Mubarakpuri, The Sealed Nectar, s. 147. (online)

Ifylgje tradisjonelle islamske soger, skal Al-ʿAlāʾ Al-Haḍrami ha vorte sendt som eit sendebod under ekspedisjonen til Zaid ibn Haritha (Hisma)Safiur-Rahman Mubarakpuri, The Sealed Nectar, s. 226Akbar Shāh Ḵẖān Najībābādī, History of islam, Volume 1, s. 194. til Bahrain-regionen av profeten Muhammed i 628 evt. og at Munzir ibn-Sawa al-Tamimi, den lokale herskaren, svarte med å konvertere heile området.Eit brev som gjev seg ut for å vere sendt frå Muhammed til al-Tamimi er bevart i Beit al-Qur'an museum i Hoora i Bahrain.

Islamsk tid I 899 tok qarmatarar, ei millenarisk-ismailsk muslimsk sekt Bahrain, og prøvde å skape eit utopisk samfunn basert på fornuft og byting av eigedom mellom initiativtakarane. Etter dette kravde qarmatarane skatt frå kalifen i Bagdad, og i 930 evt. plyndra dei Mekka og Medina, og tok med seg den heilage svarte steinen i Kaba attende til basen sin i Ahsa i Bahrain, for å få løysepengar. Ifylgje historikaren Al-Juwayni, vart steinen gjeven attende 22 år seinare i 951, under mystiske omstende. Innpakka i ein sekk, vart steinen kasta inn i Den store moskeen i Kufa i Irak, i lag med ei melding som sa «Me vart kommanderte til å ta han, og me vart kommanderte til å gje han attende.» Tjuveriet og fjerninga av den svarte steinen gjorde at han braut sundt i sju bitar.Cyril Glasse, New Encyclopedia of islam, s. 245. Rowman Altamira, 2001. ISBN 0-7591-0190-6«Black Stone of Mekka». Encyclopædia Britannica. 2007. Encyclopædia Britannica Online. 25. juni 2007.

Etter å ha tapt for abbasidane i 976 evt., vart qarmatarane styrta av det arabiske Ujunide-dynastiet i al-Hasa, som tok over heile Bahrain-regionen i 1076.Smith, G.R. «Uyūnids». Encyclopaedia of islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. 16. mars 2008 Ujunidane kontrollerte Bahrain fram til 1235, då øygruppa ei kort stund vart okkupert av den persiske herskaren av Fars. I 1253 styrta dei beduinske usfuridane Ujunide-dynastiet, og fekk slik kontroll over det austlege Arabia, inkludert øyane i Bahrain. I 1330 vart øygruppa underordna herskarane i Hormuz,Rentz, G. «al- Baḥrayn». Encyclopaedia of islam. Edited by: P. Bearman, Th. Bianquis, C.E. Bosworth, E. van Donzel and W.P. Heinrichs. Brill, 2008. Brill Online. 7. juni 2016 men lokalt vart øyane kontrollerte av det sjiamuslimske Jarwanide-dynastiet i Qatif.Cole, Juan R. I. «Rival Empires of Trade and Imami Shiism in Aust-Arabia, 1300–1800», International Journal of Middle East Studies, Vol. 19, No. 2. (May 1987), s. 177–203, at s. 179, through JSTOR. Midt på 1400-talet kom øygruppa under styret til jabridane, eit beduindynasti basert i Al-Ahsa som styrte det meste av det austlege Arabia.

Portugisisk kontroll mini|Arad fort i Arad; bygd før portugisarane tok over kontrollen.