thumb|right|Statue av dynastiets grunnlegger Lê Lợi i hans fødested i Thanh Hóa. thumb|right|Kartet viser Viet Nam i omtrent 1640, og indikerer områdene kontrollert av Trịnh-herrene (brunt), Nguyễn-herrene (gult), Champa (grønt, under Nguyễn) og Mac-dynastiet (rosa). thumb|right|Keramikktallerken fra det nordlige Viet Nam fra 1400-tallet. thumb|right|Røkelsebrenner fra Bát Tràng i Nord-Vietnam, 1736.
Lê-dynastiet (vietnamesisk hán tự: 後朝; Nhà Lê; IPA: [ɲâː le]), også kjent som Det senere Lê-dynastiet (後黎朝; Nhà Hậu Lê – det første, tidlige Lê-dynastiet styrte fra 980 til 1009) var det lengste dynastiet i Vietnams historie, og styrte formelt sett landet fra 1428 til 1788, med et kortvarig avbrudd fra 1527 til 1533, men dynastiet hadde bare symbolsk makt i den siste delen av denne perioden.
Dynastiets offisielle begynnelse var i 1428, da Lê Lợi ble kronet etter han hadde drevet ut Míng-dynastiets hærer fra Viet Nam. I 1527 tilranet Mac-dynastiet seg tronen, og da Lê-familien gjenerobret den i 1533 måtte de fremdeles konkurrere om makten med Mạc-dynastiet i perioden som har blitt kjent som de nordlige og sørlige dynastier. Den gjeninnsatte Lê-keiseren hadde ingen reell makt, og selv om Mạc-dynastiet i 1592 hadde fått begrenset sin makt til kun et lite område før de ble endelig utryddet i 1677, holdt Nguyễn-herrene i sør og Trịnh-herrene i nord den reelle makten. Begge disse husene styrte formelt i Lê-keiserens navn mens de kjempet mot hverandre i Trịnh–Nguyễn-krigen. Lê-dynastiets styre sluttet offisielt i 1788, da et bondeopprør ledet av Tây Sơn-brødrene under Nguyễn Huệ beseiret både Trịnh og Nguyễn, i utgangspunktet i et forsøk på å gjenopprette Lê-dynastiets makt.
Under Lê-dynastiets styre ble Viet Nam utvidet fra å være en liten stat i det som i dag er Nord-Vietnam til en stat med nesten samme størrelse som det moderne Viet Nam. Også det vietnamesiske samfunnet gjennomgikk store forandringer: den tidligere buddhistiske staten ble konfuciansk etter tjue år under Míng, og Lê-keiserne satte i gang mange reformer etter kinesisk mønster, inkludert embetsmannssystemet og lovsystemet. At dynastiet ble såpass langvarig skyldtes de tidlige keisernes popularitet. Lê Lợis frigjøring av landet fra kinesisk okkupasjon og begynnelsen på en gullalder under Lê Thánh Tôngs styre ble lenge husket av det vietnamesiske folket. Til og med da borgerkrigene og de stadige bondeopprørene preget de gjeninnsatte Lê-keiserens styre var det få som våget å åpent utfordre Lê-familiens makt, i alle fall formelt, siden de fryktet at de da ville miste folkets støtte. Da Mạc-dynastiet overtok klarte de ikke å beholde makten lenge, og de ble regnet som urettmessige herskere og ikke inkludert i de senere dynastienes offisielle historieverker.
Keisere Tidlige
Tempelnavn Posthumt navn Personlig navn Periode Æranavn Tempel Thái Tổ Thống Thiên Khải Vận Thánh Đức ThầnCông Duệ Văn Anh Vũ Khoan Minh DũngTrí Hoàng Nghĩa Chí Minh Đại Hiếu Cao hoàng đế Lê Lợi 1428–1433 Thuận Thiên Vĩnh Lăng Thái Tông Kế Thiên Thể Đạo Hiển Đức Thánh CôngKhâm Minh Văn Tư Anh Duệ Triết ChiêuHiến Kiến Trung Văn hoàng đế Lê Nguyên Long 1433–1442 Thiệu Bình (1434-1439)Đại Bảo (1440-1442) Hựu Lăng Nhân Tông Khâm Văn Nhân Hiếu Tuyên MinhThông Duệ Tuyên hoàng đế Lê Bang Cơ 1442–1459 Thái Hòa (1443-1453)Diên Ninh (1454-1459) Nguyên Lăng Không có Lệ Đức hầu Lê Nghi Dân 1459–1460 Thiên Hưng (1459-1460) Không có Thánh Tông Sùng Thiên Quảng Vận Cao Minh Quang ChínhChí Đức Đại Công Thánh Văn Thần VũĐạt Hiếu Thuần hoàng đế Lê Tư Thành(Lê Hạo) 1460–1497 Quang Thuận (1460-1469)Hồng Đức (1470-1497) Chiêu Lăng Hiến Tông Thể Thiên Ngưng Đạo Mậu Đức ChíChiêu Văn Thiệu Vũ Tuyên Triết KhâmThành Chương Hiếu Duệ hoàng đế Lê Sanh(Lê Tăng)(Lê Huy) 1497–1504 Cảnh Thống Dụ Lăng Túc Tông Chiêu Nghĩa Hiển Nhân Ôn Cung Uyên MặcHiếu Doãn Cung Khâm hoàng đế Lê Thuần 1504 Thái Trinh Kinh Lăng Uy Mục Uy Mục Đế Lê Tuấn(Lê Huyên) 1505–1509 Thái TrinhĐoan Khánh An Lăng Tương Dực Tương Dực Đế Lê Oanh 1510–1516 Hồng Thuận Nguyên Lăng Không có Không có Lê Quang Trị 1516 Chiêu Tông Thần hoàng đế Lê Y(Lê Huệ) 1516–1522 Quang Thiệu Vĩnh Hưng Cung Hoàng Cung hoàng đế Lê Xuân(Lê Lự) 1522–1527 Thống Nguyên Hoa Dương
Senere
Tempelnavn Posthumt navn Personlig Navn Periode Æranavn Tempel Trang Tông Dụ hoàng đế Lê Duy Ninh 1533–1548 Nguyên Hoà Cảnh Lăng Trung Tông Vũ hoàng đế Lê Duy Huyên 1548–1556 Thuận Bình Diên Lăng Anh Tông Tuấn hoàng đế Lê Duy Bang 1556–1573 Thiên Hựu (1557)Chính Trị (1558-1571)Hồng Phúc (1572-1573) Bố Vệ Lăng Thế Tông Nghị hoàng đế Lê Duy Đàm 1573–1599 Gia Thái (1573-1577)Quang Hưng (1578-1599) chưa biết Kính Tông Huệ hoàng đế(Giản hoàng đế) Lê Duy Tân 1600–1619 Thuận Đức (1600)Hoằng Định (1601-1619) Hoa Loan Lăng(Bố Vệ Lăng) Thần Tông (1. gang) Uyên hoàng đế Lê Duy Kỳ 1619–1643 Vĩnh Tộ (1620-1628)Đức Long (1629-1634)Dương Hoà (1634-1643) Quần Ngọc Lăng Chân Tông Thuận hoàng đế Lê Duy Hựu 1643–1649 Phúc Thái Hoa Phố Lăng Thần Tông (2. gang) Uyên hoàng đế Lê Duy Kỳ 1649–1662 Khánh Đức (1649-1652)Thịnh Đức (1653-1657)Vĩnh Thọ (1658-1661)Vạn Khánh (1662) Quần Ngọc Lăng Huyền Tông Mục hoàng đế Lê Duy Vũ 1663–1671 Cảnh Trị Quả Thịnh Lăng Gia Tông Mỹ hoàng đế Lê Duy Cối(Lê Duy Khoái) 1672–1675 Dương Đức (1672-1673)Đức Nguyên (1674-1675) Phúc An Lăng Hy Tông Chương hoàng đế Lê Duy Cáp(Lê Duy Hiệp) 1675–1705 Vĩnh Trị (1678-1680)Chính Hoà (1680-1705) Phú Lăng Dụ Tông Hòa hoàng đế Lê Duy Đường 1706–1729 Vĩnh Thịnh (1706-1719)Bảo Thái (1720-1729) Cổ Đô Lăng, sau chuyểnsang Kim Thạch Lăng Duy Phường Bị phế thành Hôn Đức Công Lê Duy Phường 1729–1732 Vĩnh Khánh Kim Lũ Thuần Tông Giản hoàng đế Lê Duy Tường 1732–1735 Long Đức Bình Ngô Lăng Ý Tông Huy hoàng đế Lê Duy Thận(Lê Duy Chấn) 1735–1740 Vĩnh Hựu Phù Lê Lăng Hiển Tông Vĩnh hoàng đế Lê Duy Diêu 1740–1786 Cảnh Hưng Bàn Thạch Lăng Chiêu Thống Mẫn Đế Lê Duy Khiêm (Lê Duy Kỳ) 1786–1788 Chiêu Thống Bàn Thạch Lăng
Kategori:Vietnams historie
Kategori:Fyrstehus Kategori:Stater og territorier etablert i 1428 Kategori:Stater og territorier etablert i 1533 Kategori:Etableringer i 1428 Kategori:Opphør i 1527 Kategori:Etableringer i 1533 Kategori:Opphør i 1788