Øyvind Finnson Skaldespille (Eyvindr Finnsson Skáldaspillir) var ein norsk skald, truleg fødd på Sandnes på Alsta eller på Tjøtta omkring år 912. Han døydde truleg ein gong i 990-åra.
Liv og lagnad Mor til Øyvind var ifølgje soga Gunnhild Halvdansdotter, dotter til Halvdan Jarl og Ingebjørg Haraldsotter, som var dotter til Harald Hårfagre. Faren skal vere Finn Skjalge, son til lendmannen Øyvind Lambe og Sigrid på Sandnes.Oddvar M. Ulvang i «En smakebit av Eyvind Finnson Skaldespillers liv og diktning» i Årbok for Helgeland 2006
Mellom slektningane til Øyvind finn ein såleis både kong Håkon den gode, Håkon Sigurdsson ladejarl og skaldane Olve Nuva og Egil Skallagrimsson. Han var far til Hårek på Tjøtta, ein av dei mektigaste hovdingane i Hålogaland.
Øyvind Finnson var ein sentral skald og rådgjevar i hirda til Håkon den gode. Skaldatal fortel at han var skald hos både Håkon den gode og Håkon jarl.Skaldatal heimskringla.no, frå Snorre-Edda
Øyvind var med i slaget ved Fitjar (961), der kong Håkon den gode fekk banesår. Etter at kongen døydde, var han ei tid hjå kong Harald Gråfell, men nokre av lausavisene hans tyder på at han kom i usemje med kong Harald og Eirikssønene. I striden mellom ladejarlane og sønene etter Eirik Blodøks, tok Øyvind parti for Håkon jarl og vart verande hos han resten av livet.
Øyvind levde i ei tid med mykje ufred og store uår i Noreg. Han var den siste norskfødde hirdskalden som ein kjenner til.
Namn Tilnamnet «Skaldespille» er ikkje sikkert forklart. Siste lekken av namnet tyder truleg «øydeleggaren». I nyare tid er namnet blitt gitt ei negativt tolking, som at Øyvind ved å plagiere eldre verk braut reglane for god skaldeskikk. Tilnamnet kan òg tolkast som «han som heller ut skaldskap».Oddvar M. Ulvang i «En smakebit av Eyvind Finnson Skaldespillers liv og diktning» i Årbok for Helgeland 2006 Tilnamnet kan også kanskje spela på at han var ein særs dugande skald, i tydinga «han som øydelegg for andre skaldar». I alle høve er Øyvind rekna mellom dei største skaldane i norrøn tid, og Snorre nytta mange av dikta hans i Skaldskaparmål,Skaldskaparmål frå heimskringla.no læreboka for skaldskap.
Ettermæle Øyvind Finnson er skalden det er vist til i andre verset av den norske nasjonalsongen «Ja vi elsker».
Ved Tjøtta kyrkje er det reist ein minnebauta over Øyvind Skaldespille,Minnebauta over Øyvind Skaldespiller (Digitalt Museum) med ei minneplate med innskrifta: Øyvind Finsson Skaldespiller 912-995. Lita er lidande stund men lang er matmåls-stunda.
Skaldskap Øyvind Finnsson skal ha dikta ei Islendingadråpa, som er gått tapt. Kjende dikt av han er desse: HåkonarmålHåkonarmål frå Skaldic Project er eit minnekvad over kong Håkon den gode. HåløygjatalHåløygjatal frå Skaldic Project er eit genealogisk dikt om opphavet til Håløygætta, heilt attende til Sæming, sonen til Odin og jotnekvinna Skade. Det har vore ein teori om at Øyvind plagierte Ynglingatal då han skreiv Håløygjatal (dei er i same versemål: kviðuháttr), men nyare forskararYnglingatal og Ynglingesaga en studie i historiske kilder, Claus Krag 1991 stiller seg tvilande til dette, det kan til og med tenkast at det er Håløygjatal som er eldst av dei to dikta. LausaviserLausaviser frå Skaldic Project 14 vers er kjende.
Kjende dikt av Øyvind Finnson er Håkonarmål om Håkon den gode Håløygatal til Håkon Jarl
Referansar
Bakgrunnsstoff Øyvind Finnsson Skaldespiller Norsk biografisk leksikon Den norsk-islandske skjaldedigtning v/Finnur Jónsson (red.), København 1912–15
Kategori:Skaldar Kategori:Folk frå norrøn tid Kategori:Fødde i 910-åra Kategori:Døde i 990-åra